موزه های مازندران
موزه های مازندران
حسن فاضلی نشلی عضو هیات علمی دانشگاه تهران و یکی از چهرههای ممتاز باستان شناسی کشور در گفت و گو با خبرنگار ایرنا بیان داشت: یکی از پاکترین درآمدها برای یک کشور در حوزه گردشگری، موزهها و پارک موزه ها هستند.
وی اضافه کرد: شخصی که برای بازدید از یک موزه در هر کجای جهان حضور می یابد تنها دغدغهاش درک درست از آثار تاریخی و بررسی علمی آن است.
این باستان شناس بابلی با بیان اینکه نقش موزهها و آثار باستانی در حفظ وحدت ملی کشور موثر است، بیان داشت: در برخی از شهرهای کوچک چین که حضور یافتم با چشمان خودم درآمدهای سرشار ارزی آنها را شاهد بودم.
وی با بیان اینکه به عنوان نمونه کشور چین در حال سرمایهگذاری سنگینی در حوزه پارک موزهها است، گفت: در برخی از سایتها تا ۷۵ هکتار زمین را در اختیار این پارک موزه ها قرار دادند و اجازه ساخت و ساز را هم در این محدوده نمی دهند.
این چهره فاخر دانشگاهی کشور با بیان این مطلب که موزهها در یک شهر هویت بخش هستند، اظهار داشت: آن چیزی که برای جوانان ما یک ضرورت اساسی است کسب هویت بوده که موزهها در این امر نقش بینظیری دارند.
عضو هیات علمی دانشگاه تهران ادامه داد: بسیاری از کشورهای منطقه هم مانند عربستان باوجود درآمدهای سرشار دلاری که از طریق فروش نفت جذب میکنند به این نتیجه رسیدند که آینده اقتصاد کشورشان در بخش گردشگری حاصل میشود و در این حوزه در حال سرمایهگذاری هستند.
این چهره دانشگاهی برگزاری همایش دارالمومنین را که برای هویت بخشی نسل جوان در بابل برگزار شد را مفید ارزیابی کرد و بیان داشت: همه باید تلاش کنیم تا ارزش موزه ها و آثار تاریخی برای افکار عمومی تشریح شود.
موزه بابل
موزه بابل، ساختمانی متعلق به دوران پهلوی در شهرستان بابل است که تنها موزه مردمشناسی استان مازندران محسوب میشود. این موزه که در سال 1307 برای شهرداری ساخته شده بود، به دلیل طراحی و معماری خاصش مورد توجه قرار گرفت و در فهرست آثار ملی به ثبت رسید. کاربری آن در سال 1374 تغییر پیدا کرد و پس از مرمت و بازسازی به موزه تبدیل شد که در حالحاضر سه طبقه باستانشناسی، مردمشناسی و یادمانهای تاریخی را شامل میشود. طبقه اول (بخش باستانشناسی) مربوط به اشیاء تاریخی و باستانی است. در این بخش با دورههای پیش از تاریخ و اسلامی واقع در یک اتاق و سالن آشنا میشویم که از قدیمیترین آثار باستانی آن ظروف سفالی قرمز رنگ است. در یکی از سالنها اشیایی از اواخر هزاره دوم و اوایل هزاره اول پیش از میلاد تا دوره پارتها و ساسانی چون مجسمههای سفالی، مفرغی، جنگ افزارهای مفرغی و ظروف سنگی دیده میشود. یک تالار نسبتا بزرگ در طبقه دوم این موزه قرار گرفته که وسایل کشاورزی، لباسهای محلی، چادر شببافی زنان مازندران، صنایعدستی زنان ترکمن صحرا و صنایعدستی میراث فرهنگی در این بخش به نمایش گذاشته شده است. در سالن دیگر موزه بابل به اشیای با ارزش چوبی به جایمانده از گذشتگانمان میپردازد. از درخشانترین اشیاء منحصر به فرد در این قسمت دو لنگه در چوبی منبتکاری، متعلق به مزار شاهزاده رضا روستای لدر است؛ که در فضای موزه جلوهای از تاریخ را جلوی دیدگانتان به تصویر میکشد. اگر علاقهمند به اشیاء تاریخی و با ارزش گنجینه مردمشناسی هستید پیشنهاد ما وارد شدن به سایت علاءالدین تراول است که میتوانید رزروهای خود را به صورت آنلاین ثبت کنید.
موزه کندلوس
این موزه با زیربنای حدود ۴۰۰ متر مربع در در ۲ طبقه در روستای کندلوس بخش کجور نوشهر قرار دارد و قدمت برخی از آثار موجود در این موزه به دوران پیش از میلاد مسیج برمی گردد و این آثار و اشیاء شامل اسناد تاریخی، یافته ها، پوشاک، کتاب های خطی، ابزار آلات و تابلو های نقاشی است.
یکی از نفیس ترین و ارزشمندترین آثار در این موزه قرآن خطی و جام قوچ نشان است جامی که با نقش یک قوچ روی آن در این مجموعه تاریخی نگه داری می شود و قدمت آن مربوط به ۱۸۰۰ سال پیش از میلاد مسیح است.
سکه های دوران اشکانی و ساسانی از دیگر اشیای موجود در این موزه است و هر گردشگری با ورود به این مجموعه ودیدن این اشیاء پی به هویت تاریخی بخش کجور روستای کندلوس می برد.
عملیات ساخت این موزه از سال ۱۳۶۰ آغاز و در سال ۱۳۶۶ تکمیل شد و برابر آمار اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مازندران در نوروز سال ۱۳۹۷ پیش از شیوع ویروس کرونا دست کم ۷۰ هزار نفر از این موزه بازدید کردند.
افزون بر این جاذبه های تاریخی در جوار این موزه امکانات رفاهی و مراکز خرید هم وجود دارد و اقلامی چون گیاهان دارویی، محصولات صنایع دستی و محلی این روستا عرضه می شوند و اغلب گردشگران و مسافران نوروزی از این محصولات به عنوان سوغات خریداری می کنند.
برخی از کارشناسان و مورخان می گویند: کندلوس روستایی است که در گذشته گذرگاه رستم دستان شاهنامه فردوسی بوده است و مردم این روستا در مهمان نوازی شهره عام و خاص هستند از ماههای سرد سال است.
خانه های قدیمی با نمایی از چوب، سقف های چوبی، پنجره های کوچک زیبا، دیوارهای کاه گلی و کوچه های سنگ فرش شده، چشمه های آب معدنی و نهرهای جاری نمای روستای کندلوس را می سازند.
کار و پیشه اهالی این دهکده از گذشته های دور تهیه و تولید چوب و ذغال در زمستان و کشاورزی در تابستان بوده است و اکنون به دلیل قانون مراقبت از جنگل، اهالی علاوه بر کشاورزی به خیاطی و نجاری روی آورده اند. از صنایع دستی این دهکده می توان به بافتن جاجیم، ایزار (پارچه پشمی چارخانه دستباف) بافتن جوراب، دستکش و بلوز پشمی گلدار و نمدمالی اشاره کرد.
موزه مردم شناسی رامسر یا موزه شمال
موزه مردم شناسی رامسر یکی دیگر از جاهای دیدنی رامسر است که در نزدیکی کاخ مرمر رامسر قرار گرفته است. این موزه در سال 1389 افتتاح شده و غرفههای متعددی در آن قرار دارد که نوع زندگی و همچنین آداب و رسوم و فرهنگ مردم محلی را به خوبی نمایش میدهد. وسایل این موزه توسط شخصی به نام عیسی و در زمان حدود 30 سال جمع آوری شده است. بازدید از این موزه برای علاقمندان به آشنایی با اشیای قدیمی و فرهنگ محلی مردم شمال توصیه میشود
موزه مردم شناسی، محلی برای آشنایی با زندگی اقوام دیگر، مکانی برای اندیشه و تفکر و فرصتی برای آموزش و یادگیری است.
در بین شهرهای غرب مازندران و شرق گیلان، موزه مردم شناسی رامسر تنها مکانی است که میتواند قسمتی از فرهنگ و تمدن گذشته مردم این منطقه را بازگو کند.
موزه مردم شناسی رامسر به دلیل قرار گرفتن در کنار موزه های شناخته شده این شهر همچون کاخ مرمر و موزه عاج، یکی از پربازدید ترین موزه های مردم شناسی است.
موقعیت مکانی موزه مردم شناسی رامسر به گونه ای ست که حتی می توان از بودن در آن مکان زیبا لذت برد.
اگر قصد تهیه بلیط هواپیما و سفر به شهر زیبای رامسر را داشته باشید، پیشنهاد می شود که فرصت بازدید از موزه مردم شناسی رامسر را به هیچ عنوان از دست ندهید.
موزه مردم شناسی شمال رامسر یکی از موزه های غیردولتی استان مازندران است که با مجوز سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور، در اسفند سال ۱۳۸۹ با کمک بخش خصوصی افتتاح گردید که به معرفی آداب و رسوم مردم رامسر و حفظ صنایع دستی و آثار گذشتگان می پرداخت. این موزه به معرفی نوع زندگی مردم رامسر در ۲۰۰ سال گذشته می پردازد. موزه مردم شناسی رامسر به همت جناب آقای عیسی خاتمی استاد بازنشسته جامعه شناسی راه اندازی شد و اموال فرهنگی آن در طی یک دوره زمانی ۳۰ ساله از ( ۱۳۶۰ تا ۱۳۹۰) به تدریج گرد آوری و خریداری شده است. این موزه شامل آثار مربوط به مردم شهرستان رامسر و نیز دیگر مناطق استان های مازندران و گیلان در دوره های قاجار و معاصر است که بعد از گذشت مدت زمان کوتاهی، به دلیل مسائل مالی و هزینه های مربوط به نگهداری اشیا تعطیل شد. فرماندار و شهردار وقت رامسر در سال ۱۳۹۵ به حمایت از این مجموعه پرداخت و دهکده تخصصی صنایع دستی و موزه مردم شناسی رامسر در پلاژ شهرداری بازگشایی شد. شعبه دوم موزه مردم شناسی در مکان مجتمع شهدای رامسر در فروردین ۱۳۹۶ بازگشایی شد.
موزه تاریخ آمل
موزه تاريخ آمل شهر هزار سنگر سال1315با نام اداره ماليه(دارايي) تاسيس و تاپايان سال 1387نيز به همين طريق كاربرد داشته است و از سال 1389به عنوان موزه تغيير كاربري داده است.
اين موزه كه برخي از اشياي تاريخي با قدمت هزاره سوم قبل از ميلاد مسيح را در كنار بخش هاي باستان شناسي، مردم شناسي و اسنادتاريخي ايران و مازندران در خود جاي داده در خيابان امام رضا(عليه السلام)،جنب پل دوازده چشمه و پل معلق واقع شده است
موزه تاریخ شهر آمل دارای سه طبقه است که طبقه اول مربوط به مردم شناسی و طبقه دوم مربوط به باستان شناسی و طبقه سوم مربوط به اسناد تاریخی ایران و مازندران است. در بخش اشیای مردم شناسی نمونه هایی از هنرهای بافت محلی مانند جاجیم، گلیم، ظروف چوبی، ظروف مسی مانند آفتابه، لگن، کاسه، سینی و چندین اثر دیگر قرار داده شده است. بخش باستان شناسی نیز با قسمت های دیگر موزه متمایز شده و اشیای با ارزش تاریخی قرار داده شده است که قدمتشان به بیش از چهار هزار سال قبل از میلاد مسیح و دوره های آهن بر می گردد
بخش باستان شناسی موزه تاریخ آمل شامل آثاری مانند سفال، فلز، سنگ و شیشه از دوران پیش از تاریخ تا زمان قاجار در شمال کشور و همچنین معرفی اشیای سفالی از استان های دیگری است که تاثیری بر فرهنگ این منطقه داشته اند و چشم هر بیننده ای را به سمت خود جذب می کنند. در Amol History Museum بخش جالبی وجود دارد که توجه همگان را به خود جلب کرده و چند دقیقه بیشتر در آن قسمت وقت می گذرانند، این قسمت مربوط به ویترین سکه ها است.
سکه هایی تاریخی که نشان دهنده خط، آداب و رسوم کهن، آرایش صورت و نوع پوشش شاهان هستند و سکه هایی مربوط به دوره های هخامنشی، سلوکیان، اشکانیان، ساسانیان و دوره های اسلامی تا صفوی و قاجار در این بخش به چشم می خورند. در سال های اخیر در محوطه باستانی قلعه کش آمل چندین مورد یافت شده است که مربوط به دوره مفرغ و آهن هستند و به موزه تاریخ آمل تحویل داده شده اند تا به نمایش گذاشته شوند. در بخش اسناد تاریخی موزه تاریخ آمل گزارش هایی در زمینه زلزله و آتش سوزی آمل مربوط به سال های ۱۳۳۵ و ۱۳۳۶ و دست نوشته های دوران قاجار و مکاتبات اداری دربار قاجار با حاکمان آمل نگه داری شده است. قدیمی ترین سند تاریخی مربوط به شهر آمل نیز در این موزه قرار داده شده است.
موزه خشکه داران نشتارود
در خشکه داران نشتارود تنکابن موزه طبیعی و تاریخی وجود دارد که در این مجموعه، انواع تاکسیدرمی از حیات وحش وجود دارد که در شمال ایران زیست می کردند به نمایش گذاشته شده است.
این موزه از دیرباز تاکنون مورد توجه و اقبال خیلی از محققان و پژوهشگران حوزه منابع طبیعی و محیط زیست بوده است به گونه ای که برای انجام کارهای تحقیقی از این موزه بهره می بردند.
موزه حیات وحش خشکه داران در سال ۱۳۶۲ در بخش غربی محور شمال بنا نهاده شده است و وسعت زمین آن به ۵۷۰ متر مربع می رسد و به صورت روز افزون بر تعداد انواع گونه های تاکسیدرمی شده این موزه افزوده می شود.
در موزه حیات وحش خشکه داران انواع متعددی از گونه ها به نمایش گذاشته شده است که در این میان می توان به حواصیل، اگرت، پلیکان و پستاندارانی نظیر خرس قهوه ای، گراز، گربه جنگلی اشاره کرد که به دو صورت کامل و نیم تنه نگهداری شده و مورد بازدید عموم مردم قرار می گیرد.
هدف از بنا نهادن این موزه، برانگیختن حس طبیعت دوستی در میان انواع قشرهای مردم و جذب گردشگر است و به منظور حفظ و نگهداری از این گونه های جانوری بی نظیر هر ساله سمپاشی توسط نگهداران موزه انجام می گیرد.
برای دستیابی به این موزه باید از محور نشتارود شهرستان عباس آباد خطه غربی مازندران پیمود.
کلام پایانی
خبرگزاری شبستان: موزهها به عنوان یکی از جاذبههای گردشگری، غرور و افتخار، علم و هنر، فرهنگ و تاریخ سراسر عزت مردمان مازندران را به نمایش گذاشته اند، اما متاسفانه در مقایسه با دریا و جنگل کمتر مورد توجه مسافران و گردشگران حتی بومی ها قرار می گیرند
زنده نگه داشتن و توجه به میراث فرهنگی مستلزم شناخت و شناساندن این میراث گرانقدر به اعضای جامعه، به خصوص نسل جوان و نوجوان کشور است. مرمت و نگهداری آثار فرهنگی به جا مانده از تمدن ها می تواند افزون بر تقویت هویت ملی و فرهنگی اعضای جامعه ضامن بقای فرهنگ ایرانی برای نسل های کنونی و آینده باشد. همچنین با سیاستگذاری و برنامه ریزی صحیح می توان شرایط جذب گردشگر داخلی و خارجی را فراهم کرد که عامل موثری در توسعه فرهنگی و اقتصادی کشور است.